Ngồi cà phê vỉa hè, có anh bạn hỏi Thưởng:
– “Ủa, sao không đi buôn cho khỏe, mà lại đâm đầu vô làm sản xuất chi cho khổ vậy?”
Mình cười, nhấp miếng cà phê đen, đáp gọn:
– “Ừ thì cực… cực tới mức có bữa muốn bỏ nghề đi chạy xe ôm luôn. Nhưng bạn à, cái cực đó mới cho mình cái gốc ăn dài.”
Cái cực trong sản xuất
Nói nghe chơi, sản xuất nghe sang chảnh chứ thiệt ra là “cày bừa”:
- Nguyên liệu: 2-3 giờ sáng đã lò mò ra lò giết mổ giành hàng. Lỡ trễ chút thì coi như uống cà phê cầm hơi, hàng không tới.
- Công nhân: Giữ người còn khó hơn giữ… tình yêu. Có bữa đang làm ngon lành, quay qua quay lại thấy cả nhóm bỏ đi ăn cháo lòng, để máy chạy không.
- Máy móc: Đang chạy êm ru thì bụp một cái, im re như ghe hết xăng giữa sông. Hàng sáng mai phải giao, còn mình thì lăn lê mò ốc vít.
- Vốn liếng: Bán chưa kịp thu, mà nguyên liệu đã phải trả trước. Nhiều khi ngồi tính, thở dài: “Chắc mai chạy qua hỏi má mượn ít tiền gạo quá.”
So với thương mại thì rõ ràng mệt hơn nhiều. Buôn bán thì nhập – bán – xoay vốn lẹ, đầu óc nhẹ tênh.
Vậy sao Thưởng vẫn chọn sản xuất?
Bạn à, vì sản xuất mới là cái gốc:
- Nắm lõi công nghệ: buôn thì sống nhờ nguồn hàng, mất hàng là hết phim. Sản xuất thì tự quyết chất lượng, tự ra công thức.
- Ăn dài hơi: thương mại giống như câu cá bằng lưới mượn, lúc có cá thì vui, lúc không thì ngồi ngáp. Còn sản xuất thì giống như trồng dừa – cực dài hơi, nhưng tới hồi có trái thì đều đều.
- Cảm giác làm chủ: từ mớ nguyên liệu thô, biến thành sản phẩm có tên tuổi, cầm bao hàng mới ra lò, nghe thơm phức – cái đó mới thấy nghề này nó “đã”.
Một đêm nhớ đời trong xưởng
Thưởng còn nhớ như in một đêm chạy xưởng ở Củ Chi. Hôm đó đơn gấp, khách hẹn sáng mai lấy 300 ký. Cả xưởng cày xuyên đêm, ai cũng mệt rã rời. Tới 1 giờ sáng, máy tách ẩm hư, khói bay nghi ngút. Công nhân lo quá bỏ về dần, còn mình với thằng em đứng chong mắt, vừa sửa vừa cầu trời.
2 giờ, máy chạy lại, nhưng công nhân không ai quay lại. Hai anh em vừa xúc, vừa đảo, vừa lau mồ hôi, vừa chửi thề. Đến gần 5 giờ sáng, hàng cũng xong. Giao cho khách xong, hai thằng nằm bệt dưới sàn xưởng, ngủ không biết trời đất.
Mệt thì mệt, nhưng tới hồi khách gọi lại khen “Hàng ngon, chất lượng ổn định, làm thêm được không?”, tự nhiên thấy cực bao nhiêu cũng đáng.
Nói thiệt tình
Bạn ơi, thương mại dễ, nhưng ngắn. Sản xuất thì cực, nhưng bền. Nó là cái “cốt lõi” để đứng vững, để đi xa.
Thưởng hay chọc bạn bè:
“Đi buôn thì giống đi ghe máy – pô pô pô, lẹ thì lẹ, nhưng hết xăng là phải tấp bờ. Làm sản xuất thì giống như chèo xuồng ba lá – chậm rì, mệt muốn xỉu, mà tới hồi quen chèo thì nước lớn nước ròng gì cũng cập bến.”
