Mở đầu – mình rẽ hướng vì…
Dạo này nhiều anh em hỏi: “Sao không sản xuất nữa mà chuyển qua làm chuyển giao?” Nói thiệt, mình rẽ hướng vì phá sản chứ đời nào buôn. Có những đêm làm suốt dưới xưởng tới sáng, có bữa kẹt đơn chỉ vì thiếu… tiền. Có hôm hàng ra đẹp có hôm hàng ra không xuất được hôm nào sức khỏe yếu không xuống xưởng là thôi rồi.
Bỏ ra học phí cũng nhiều, mình mới hiểu: sản xuất không chỉ là công thức ngon hay siêng năng, mà phải biết sắp xếp xây dựng hệ thống quản lý sản xuất, làm sao sản xuất trơn tru mà mình không tốn thời gian nhiều ở xưởng. Tới lúc gom hết bài học đó, làm cho gọn gàng, rồi chia sẻ lại để người tới sau đi đường ngắn hơn.
Những lần té nhưng không phải lần đầu & bài học về xây dựng hệ thống vận hành sản xuất
Hồi mới xây dựng xưởng sản xuất, mình làm theo cảm tính: thấy được là làm, thấy nhanh thì làm. Nhưng triển khai thì có vấn đề: nguyên liệu vào chưa đạt, nhiệt dao động mấy độ, lao động không thành thạo việc… cái gì cũng có thể làm mẻ hàng hư hỏng. Lúc đó mình cứ đổ thừa “xui”, sau mới hiểu vấn đề: xui chỉ là cách mình gọi những rủi ro chưa được kiểm soát tốt.
Bài học rút ra: muốn ít sai thì phải nhìn xưởng như một hệ sinh thái. Mỗi công đoạn là một điểm kiểm soát, mỗi tiêu chuẩn có lý do tồn tại, mỗi rủi ro cần phương án dự phòng. Khi suy nghĩ theo hướng này, mình bớt “chữa cháy”, bớt cuống cuồng, và bắt đầu biết… thở đều.
Từ “làm theo thói quen” sang “chuẩn hóa bằng quy trình
Có một thời gian dài, xưởng mình lệ thuộc vào vài lao động có tay nghề . Họ giỏi thiệt, có kinh nghiệm làm nghề lâu năm. Nhưng một ngày họ nghỉ, là xưởng phải nghỉ theo. Mình quyết định viết lại cách làm thành quy trình, thay đổi máy móc tự động một phần: rõ ràng từng bước, chỉ tiêu kỹ thuật ở mức ai đọc cũng hiểu, ai làm cũng làm được. Kèm theo là checklist cho từng công đoạn, lịch bảo trì thiết bị, nhật ký lỗi – khắc phục.
Viết quy trình không phải để “làm khó” anh em, mà để giải phóng mọi người khỏi câu hỏi lặp đi lặp lại. Cứ theo checklist mà làm, rảnh đầu óc hơn để chú ý những thứ bất thường. Dần dần, xưởng chạy ổn định, mình cũng có thời gian nhìn xa hơn: tối ưu dòng chảy, chiến lược kinh doanh sâu hơn, cân nhắc lại vấn đề tồn đọng ở xưởng để phân tách và giải quyết từ từ.
Lần đầu dạy nghề cho người khác vừa vui vừa có tiền
Cái duyên chuyển giao đến khá tự nhiên. Thảo cũng là khách hàng trước kia mình biết mình nghỉ sản xuất nên gọi: “Lên coi chỉ cho em sản xuất chà bông cơm cháy đi”. Đang ở không 1 năm nay , vậy là ôm balo đi Sài Gòn khởi nghiệp tiếp.” Sau đó lên gặp anh bạn là chế tạo máy, đặt máy móc cho khách hàng mình, rồi nhận máy sắp xếp máy móc, bố trí nhà xưởng đưa vào sản xuất. Khoảnh khắc đó, mình biết mình hợp với nghề này.
Từ đó, mỗi dự án là một trải nghiệp mới , kinh nghiệp mới. Không có cái xưởng nào giống cái xưởng nào. Bài toán mỗi nơi mỗi khác, nhưng tinh thần chung y như nhau: đừng làm phức tạp hóa vấn đề, hãy làm đúng cái cần, vừa túi tiền, dễ vận hành.
Máy móc: chọn phù hợp chứ không chọn theo quảng cáo
Mình không chạy theo máy quảng cáo . Mình chọn máy đúng mục đích sử dụng: công suất khớp nhu cầu (và có tính đến phương án tăng trưởng), điện đóm hợp lý, linh kiện sẵn, dễ bảo trì. Nhiều chỗ mua máy rẻ, tưởng lời, ai dè tốn gấp mấy lần ở chỗ dùng máy, gọi thợ, chờ linh kiện. Đó là lý do mình nói tới tổng chi phí sở hữu chớ không chỉ giá mua. Có những công đoạn, mình hợp tác với đơn vị gia công để tùy biến theo mặt bằng và quy trình cụ thể; chi phí mềm hơn mà hiệu quả lại “vừa vặn”.
Giá trị mình muốn trao đi là giải quyết nhu cầu của khách hàng
Nếu nói gọn, giá trị mình đem tới là: triển khai nhanh, hiệu quả, chi phí đâu tư hợp lý, kiếm được nhiều tiền và thời gian hơn. Ít sai vì có điểm kiểm soát rõ ràng. Chạy êm vì máy và người phối hợp vừa sức. Nhiều thời gian hơn để chủ xưởng lo việc lớn: khách hàng, sản phẩm mới, kênh bán. Đằng sau đó là nguyên tắc mình luôn giữ: giair nói thiệt, làm kỹ, và chỉ chốt những thứ đã được chạy thử – tinh chỉnh – khóa thông số.
Lời mời – ngồi lại cà phê, nói chuyện nhu cầu mong muốn của nhau
Nếu bạn đang muốn vào ngành sản xuất thực phẩm”—mình mời bạn ngồi lại, uống ly cà phê, nói chuyện nhu cầu thiệt. Kể mình nghe: nguồn lực, vốn, mặt bằng sao, điện thế nào, nguyên liệu từ đâu, người lao động có chưa. Từ đó, mình đề xuất cái phù hợp nhất: có khi chỉ cần chỉnh layout; có khi là bổ sung một số yếu tố; cũng có khi phải thay máy ở một mắt xích để cả dây chuyền nhẹ đi.
Chuyển giao, với mình, không phải là bán một bộ máy hay gửi một file công thức. Nó là cách giúp các bạn nhẹ nhàng trong sản xuất: làm cho gọn, cho chắc, cho bền—để xưởng của bạn chạy ổn, người của bạn làm khỏe, mà bạn thì thong dong đừng giống mình hồi đó.
